Editöryal Politika

Sağlık konusunda okuduğunuz bir metne güvenip güvenmeyeceğinize karar verebilmeniz için, o metnin nasıl hazırlandığını bilmeniz gerekir.

Bu sayfa tam olarak bunu anlatıyor: Pilara'da bir içerik nasıl ortaya çıkıyor, hangi kaynaklara dayanıyor, kim denetliyor, ne zaman güncelleniyor, hata olursa ne oluyor ve bu sitenin parası nereden geliyor.

Hiçbirini saklamıyoruz. Tam tersine, okumanızı istiyoruz.

1. Kim yazıyor, kim denetliyor

Pilara'daki içerikler Ecz. Ayşegül Ateş tarafından hazırlanır ve denetlenir. Ayşegül Ateş serbest eczacıdır ve halen aktif olarak eczanede çalışmaktadır. Mesleki geçmişi yazar profili sayfasında yer alıyor.

Her makalenin başında veya sonunda yazar adı görünür ve yazar profiline bağlanır. İsimsiz içerik yayımlamayız.

İleride farklı uzmanlık alanlarından (diyetisyen, hekim, dermatolog) katkı alınırsa, ilgili içerikte katkı veren kişinin adı ve unvanı açıkça belirtilir.

2. Bir içerik nasıl hazırlanıyor

Her içerik aynı beş adımdan geçer.

1. Soru belirlenir. Konuyu belirleyen şey trend değil, gerçek bir sorudur. Çoğu zaman eczanede sık sorulan sorulardan, okuyucu e-postalarından veya bir konudaki yaygın yanlış bilgiden yola çıkarız.
2. Kanıt toplanır. Aşağıdaki kanıt hiyerarşisi sırasıyla kaynak taraması yapılır. En üstteki kaynak türünden başlanır; alt basamağa yalnızca üstte yeterli kaynak yoksa inilir.
3. Kanıtın gücü değerlendirilir. Sadece “bir çalışma var mı” diye bakmayız. Çalışmanın tasarımı, katılımcı sayısı, süresi, kimin finanse ettiği ve sonucun klinik olarak anlamlı olup olmadığı değerlendirilir. Tek bir çalışma güçlü kanıt sayılmaz.
4. Metin yazılır. Sade dille, abartısız. Kanıt güçlüyse öyle denir, zayıfsa “kanıt sınırlı” denir, çelişkiliyse çelişkili olduğu yazılır. Belirsizlik gizlenmez.
5. Eczacı denetiminden geçer. Yayına alınmadan önce her metin bilimsel doğruluk, güvenlik sınırları ve bu politikaya uygunluk açısından Ecz. Ayşegül Ateş tarafından okunur ve onaylanır. Onaylanmayan metin yayımlanmaz.

3. Kanıt hiyerarşisi

Sağlıkla ilgili her iddianın arkasında bir kanıt olması gerekir. Ancak her kanıt aynı ağırlıkta değildir.

Pilara'da aşağıdaki sıra izlenir. Yukarıdaki basamak, aşağıdakine üstündür.

Düzenleyici otoriteler. FDA, EMA ve Avrupa Farmakopesi kendi bağlamlarında kullanılır: güvenlik uyarıları, onay durumu, ürün bilgisi ve kalite standartları. Bunlar bir maddenin etkili olduğunun kanıtı değildir; düzenleyici durumunun kaynağıdır.

PubMed hakkında. PubMed bir kanıt kaynağı değil, bir indekstir. “PubMed'de çalışma var” cümlesi tek başına hiçbir şey ifade etmez — PubMed'de her kalitede çalışma bulunur. Önemli olan çalışmanın kendisidir.

4. Kaynak seçim kuralları

Kullandığımız kaynaklar:

• Hakemli bilimsel dergilerde yayımlanmış çalışmalar
• Uluslararası uzmanlık derneklerinin güncel klinik kılavuzları
• Ulusal ve uluslararası sağlık otoritelerinin resmî yayınları
• Cochrane Kütüphanesi derlemeleri
• Düzenleyici kurumların (FDA, EMA) resmî ürün bilgileri ve güvenlik bildirimleri

Kullanmadığımız kaynaklar:

• Ürün satan sitelerin “bilimsel” sayfaları
• Kaynak göstermeyen sağlık siteleri ve bloglar
• Sosyal medya içerikleri, videolar, kişisel deneyim anlatıları
• Yalnızca üretici firmanın kendi verisine dayanan iddialar
• Yağmacı (predatory) dergilerde yayımlanmış çalışmalar
• Basın bültenleri ve haber sitelerinin bilim haberleri (kaynağa ulaşılamıyorsa)

Ek kurallar:

• Kaynaklar mümkün olduğunca güncel olanlardan seçilir. Eski bir çalışma kullanılıyorsa bunun nedeni metinde belirtilir.
• Bir çalışmanın kim tarafından finanse edildiği değerlendirilir. Finansman ilişkisi sonucu otomatik olarak geçersiz kılmaz, ancak dikkate alınır.
• Kanıtlar çelişkiliyse bu gizlenmez; her iki yön de aktarılır.
• Uydurma kaynak, uydurma DOI veya var olmayan çalışma referansı hiçbir koşulda kullanılmaz. Her kaynak yayın öncesinde tek tek doğrulanır.

5. Güncelleme sıklığı

Sağlık bilgisi durağan değildir. Bugün doğru olan, üç yıl sonra eksik kalabilir.

• Her içeriğin üzerinde yayın tarihi ve varsa son güncelleme tarihi görünür.
• Tüm içerikler en az 12 ayda bir gözden geçirilir.
• Hızlı değişen konular (takviye kanıtları, güvenlik uyarıları, kılavuz değişiklikleri) 6 ayda bir gözden geçirilir.
• Yeni bir klinik kılavuz yayımlandığında veya önemli bir güvenlik bildirimi geldiğinde, ilgili içerik beklenmeden güncellenir.
• Güncelleme yalnızca tarihi değiştirmek için yapılmaz. İçerikte esaslı bir değişiklik yoksa tarih de değiştirilmez.
• Bir içerik güncelliğini büsbütün yitirmişse, silinmek yerine üzerine görünür bir “Bu içerik güncelliğini yitirmiştir” uyarısı konur veya yerini alan yeni içeriğe yönlendirilir.

6. Hata düzeltme usulü

Hata yaparız. Önemli olan ne yaptığımızdır.

Nasıl bildirebilirsiniz: iletisim@pilara.com.tr adresine yazın. Konu satırına “Düzeltme” yazarsanız daha hızlı ayırt ederiz. Mümkünse sayfanın adresini ve hangi cümlenin sorunlu olduğunu belirtin.

Ne yapıyoruz:

1. Bildirimi 3 iş günü içinde alındı olarak yanıtlarız.
2. İddia edilen hatayı kaynaklarına inerek inceleriz.
3. Güvenlikle ilgili bir hata varsa, ilgili bölüm inceleme tamamlanana kadar yayından kaldırılır veya düzeltilir. Bu, en yüksek önceliktir.
4. Hata doğrulanırsa düzeltilir ve içeriğin altına görünür bir düzeltme notu eklenir.
5. Hata doğrulanmazsa, bunu gerekçesiyle birlikte bildiren kişiye yanıtlarız.

Düzeltme — 12 Haziran 2026: Bu yazının “günlük alım” bölümünde yer alan bilgi hatalıydı; güncel kaynak doğrultusunda düzeltildi. Bildiren okuyucumuza teşekkür ederiz.

Sessizce düzeltme yapmayız. Esaslı bir hatayı düzeltirken düzeltme notunu silmeyiz veya gizlemeyiz. Yazım hatası, bağlantı düzeltmesi gibi anlamı değiştirmeyen küçük düzeltmeler için not eklenmez.

7. Çıkar çatışması beyanı

Pilara ücretsizdir. Üyelik ücreti, abonelik veya ödeme duvarı yoktur.

Site reklam geliriyle finanse edilir. Sayfalarda Google reklamları (Google AdSense) gösterilir. Sitenin barındırma, alan adı ve içerik hazırlama masrafları bu gelirle karşılanır.

Bunu açıkça söylüyoruz, çünkü bir sağlık sitesinin parasının nereden geldiğini bilmek okuyucunun hakkıdır.

Reklamlar içeriği etkilemez. Bağlayıcı kurallarımız:

• Hangi konuyu yazacağımıza, ne söyleyeceğimize ve neyi söylemeyeceğimize reklam veren hiçbir taraf karışmaz.
• Reklamlar Google'ın otomatik sistemi tarafından yerleştirilir; hangi reklamın görüneceğini biz belirlemeyiz ve bir reklamverenle doğrudan ilişkimiz yoktur.
• Bir ürünün reklamı verildiği için o ürün övülmez; verilmediği için yerilmez.
• Reklamlar içerikten görsel olarak ayırt edilebilir biçimde yerleştirilir ve “Reklam” olarak etiketlenir.
• İçeriğin ortasına, okumayı bölecek veya yanlışlıkla tıklamaya yol açacak biçimde reklam konmaz.

Ayrıca beyan ederiz:

• Pilara hiçbir ilaç, takviye veya kozmetik firmasından sponsorluk, ödeme, ücretsiz ürün veya ayni destek almamaktadır.
• Sitede satış ortaklığı (affiliate) bağlantısı bulunmamaktadır.
• Sponsorlu içerik, reklam amaçlı yazı veya ücret karşılığı ürün tanıtımı yayımlanmaz.
• Bu durum ileride değişirse, bu sayfa güncellenir ve ilgili içeriklerde açıkça belirtilir.

Mesleki bağ beyanı: Sitenin kurucusu aktif olarak serbest eczacılık yapmaktadır. Ancak Pilara bir eczane değildir, eczaneye yönlendirme yapmaz, eczanede satılan hiçbir ürünü önermez ve eczane ile ticari bir bağı yoktur.

8. Yapay zekâ kullanımı beyanı

Şeffaf olmayı tercih ediyoruz: içerik hazırlık sürecinde yapay zekâ araçlarından yararlanıyoruz.

Yapay zekânın kullanıldığı yerler:

• Literatür taramasının ilk aşamasında kaynakların derlenmesi
• Başlık, özet ve düzenleme önerileri

Yapay zekânın kullanılmadığı yerler:

• Bir sağlık iddiasının doğru kabul edilmesine karar verilmesi
• Kanıtın gücünün nihai olarak değerlendirilmesi
• Güvenlik uyarılarının belirlenmesi
• Yayın onayı

Bağlayıcı kural: Hiçbir içerik, Ecz. Ayşegül Ateş'in okuması ve onaylaması olmadan yayımlanmaz. Denetim sırasında her kaynak ayrıca doğrulanır — yapay zekâ araçlarının var olmayan kaynak üretebildiğini biliyoruz ve bu nedenle hiçbir kaynağı doğrulamadan kabul etmiyoruz.

Yayımlanan metnin bilimsel doğruluğundan sorumlu olan, yapay zekâ değil, adı yazının altında duran eczacıdır.

9. Ürün ve marka politikası

Bu bölüm, en sık sorulan sorunun cevabıdır.

Pilara hiçbir ürün satmaz. Satılacak bir ürünümüz yok.

Marka adı vermeyiz. Hiçbir içerikte ticari ürün adı, marka adı veya “şu markanın şu ürünü” ifadesi geçmez. Konuşulan şey etkin maddedir — molekülün kendisi, ne yaptığı, hangi kanıta sahip olduğu ve neyin bilinmediği.

Ürün önermeyiz. “Şunu alın”, “şunu kullanın”, “şu size iyi gelir” biçiminde ifadeler kullanmayız.

İlaca yönlendirme yapmayız. İlaçlardan söz ettiğimizde amaç yalnızca bilgilendirmedir: bir ilaç grubunun genel olarak nasıl çalıştığı, nelere dikkat edildiği, hangi durumlarda hekime danışılması gerektiği. Hangi ilacın kime uygun olduğuna karar vermek hekimin, kullanım danışmanlığı vermek eczacının işidir. Bu kararların hiçbiri bir internet sitesine ait değildir.

Takviyelerde kanıtın dışına çıkmayız. Bir maddenin kanıtı zayıfsa “kanıt sınırlı” deriz. Yoksa “yeterli kanıt yok” deriz. Var olmayan bir faydayı ima etmeyiz.

10. Yapmadıklarımız

Bunlar da politikamızın parçasıdır.

• Tanı koymayız. Belirtilerinize bakıp ne olduğunuzu söylemeyiz.
• Tedavi önermeyiz ve hekiminizin verdiği bir kararı sorgulamanızı istemeyiz.
• Kişiye özel sağlık danışmanlığı vermeyiz. Sizi görmeden, öykünüzü ve kullandığınız ilaçları bilmeden size özel bir şey söylemek doğru olmaz.
• Korku pazarlaması yapmayız. “Bunu yapmazsanız şu olur” ile başlayan başlıklar kurmayız.
• Mucize vaat etmeyiz. “Kesin çözüm”, “%100 etkili”, “doktorların söylemediği” gibi ifadeler Pilara'da yer almaz.
• Clickbait kullanmayız. Başlık, yazının içeriğiyle birebir örtüşür.
• Kesinlik satmayız. Bilim çoğu konuda kesin değildir ve biz bunu gizlemeyiz.

Sağlık durumunuzla ilgili her karar için hekiminize, ilaçlarınızla ilgili her soru için eczacınıza başvurun. Acil bir durumda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna gidin.

Ayrıntılı yasal çerçeve için Tıbbi Sorumluluk Reddi sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu politikanın kendisi

Bu sayfa da güncellenir. Esaslı bir değişiklik yapıldığında sayfanın başındaki “son güncelleme” tarihi yenilenir.

Politikamızla ilgili sorularınız, itirazlarınız veya iyileştirme önerileriniz varsa iletisim@pilara.com.tr adresinden yazabilirsiniz. Ciddiye alırız.